Nie będzie zmian w IP-BOX i estońskim CIT w 2026 r.
W ostatnich miesiącach wiele mówiło się o planowanej dużej nowelizacji podatkowej, której celem miałoby być „uszczelnienie” systemu oraz ograniczenie możliwości optymalizacyjnych dostępnych dla podatników. W przestrzeni publicznej pojawiały się nawet opinie, że może to być największa reforma od czasu Polskiego Ładu 2.0.
Projektowane zmiany miały obejmować m.in.:
- ograniczenie możliwości stosowania ulgi IP Box, poprzez wprowadzenie wymogu zatrudnienia,
- rozszerzenie katalogu ukrytych zysków i wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą w ramach estońskiego CIT, co w praktyce mogłoby znacząco ograniczyć atrakcyjność tego modelu opodatkowania,
- zmiany w uldze mieszkaniowej,
- opodatkowanie sprzedaży samochodów wykupionych z leasingu, jeżeli pojazd został wcześniej podarowany członkom najbliższej rodziny.
Ulga IP Box tylko dla podatników zatrudniających pracowników?
Jedną z najdalej idących propozycji w projektowanej nowelizacji były zmiany dotyczące ulgi IP Box. Zgodnie z założeniami projektu, aby podatnik mógł skorzystać z preferencyjnej 5-procentowej stawki PIT, konieczne byłoby zatrudnianie co najmniej trzech pracowników, którzy nie są z nim powiązani.
Co więcej, projekt zakładał, że dochody objęte ulgą IP Box miałyby być wliczane do podstawy daniny solidarnościowej.
W praktyce oznaczałoby to wyeliminowanie możliwości skorzystania z ulgi przez znaczną część podatników, przede wszystkim przez osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą. Ulga IP Box jest bowiem szczególnie popularna wśród programistów, w tym freelancerów współpracujących w modelu B2B, którzy najczęściej nie zatrudniają pracowników, wykonując prace samodzielnie.
Estoński CIT w 2026 r. bez zmian
Planowane nowelizacje miały objąć również zasady opodatkowania w ramach estońskiego CIT. W szczególności projekt zakładał:
- poszerzenie katalogu ukrytych zysków i objęcie nim większości transakcji realizowanych pomiędzy wspólnikiem a spółką,
- wprowadzenie definicji wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą, obejmującej de facto większość wydatków będących tzw. NKUP.
Dlaczego zmiany nie wejdą w życie?
Zgodnie z utrwaloną praktyką wynikającą z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, zmiany prawa podatkowego pogarszające sytuację podatnika nie mogą być wprowadzane w trakcie roku podatkowego ani później niż miesiąc przed jego rozpoczęciem.
W praktyce oznacza to, że aby nowelizacja mogła obowiązywać od 2026 r., musiała zostać uchwalona przez parlament i podpisana przez Prezydenta najpóźniej do 30 listopada 2025 r.
Tymczasem projekt wciąż znajduje się na etapie konsultacji publicznych, a harmonogram najbliższego posiedzenia Sejmu nie przewiduje jego procedowania. Kolejne posiedzenie odbędzie się dopiero w grudniu, co przesądza, że proces legislacyjny nie zakończy się w terminie, a zatem proponowane zmiany nie wejdą w życie z początkiem 2026 r.
Z tego względu, programiści niezatrudniający pracowników w 2026 r. wciąż będą mogli korzystać z ulgi IP BOX, a zasady opodatkowania na estońskim CIT nie ulegną większym zmianom.